Czym jest spawanie już wiecie i macie świadomość, że to naprawdę szeroki temat. Zaczęliśmy od aluminium, a dzisiaj poruszamy kolejny temat, którym jest spawanie mig mag. Proces równie skomplikowany jak pozostałe i wymagający doświadczenia, ale nie niemożliwy do stosowania.
Czym jest spawanie MIG, a czym MAG? – różnice
Metoda spawania MIG (z ang. Metal Inert Gas) wykorzystuje wyłącznie gaz chemicznie obojętny. Z kolei zaś metoda MAG oznaczać będzie Metal Active Gas, czyli chemicznie aktywny gaz. Dobranie właściwej techniki spawania zależne będzie od rodzaju łączonych ze sobą materiałów. Mig spawanie bardzo dobrze sprawdza się w przypadku chęci połączenia miedzi i aluminium, jak i innych niezależnych metali, ale też ich stopów. Z kolei zaś metodę MAG stosuje się jest głównie w pracy ze stalą wysokostopową, niskostopową i niestopową. Prace na ogół przeprowadzane są z użyciem tak zwanych półautomatów, czyli spawarek przeznaczonych do takiej metody. Spawanie migomatem stosuje się w wielu różnych gałęziach przemysłu, jak również podczas prac hobbystycznych i warsztatowych. Spawanie MIG MAG używa się głównie ze względu na jego liczne zalety – łatwość automatyzacji, relatywnie niskie koszty, trwałość spoiw, wydajność i uniwersalność zastosowania.
MAG 135
Metoda MAG 135 to spawanie elektrodą metalową w osłonie aktywnych gazów.
MAG 136
Metoda MAG 136 to spawanie łukowe drutem proszokowym w osłonie utworzonej z aktywnego gazu.
MAG 138
Metoda MAG 138 to spawanie z użyciem elektrody topliwej w osłonie z aktywnego gazu.
MIG 131
Metodę MIG 131 wykorzystuje się podczas spawania metali szlachetnych (chociażby aluminium). Spawanie tego typu będzie wymagać zmian na obojętny gaz (argon). Metodę tą stosuje się nie tylko w przemyśle lekkim, ale również i w ciężkim. Spawanie żeliwa to również proces, w którym wykorzystuje się tę metodę.
Schemat spawania MIG MAG
Spawanie z użyciem metody MIG MAG polega na spawaniu przy pomocy elektrycznego łuku, który wytwarzany jest między spawanym materiałem a elektrodą topliwą. Elektrodą topliwą będzie drut, który podaje się w ciągły sposób. Roztopiony metal i łuk są chronione za pomocą gazu osłonowego.
Jak przebiega proces spawania metodą MIG/MAG ?
Z uchwytu wysuwany jest w sposób płynny drut spawalniczy, który ulega stopniowemu stapianiu w elektrycznym łuku. Materiał tak stopionego drutu miesza się ze stopionym materiałem tworząc razem tak zwane jeziorko spawalnicze. Po tym, jak łuk zostanie przesunięty, jeziorko spawalnicze krzepnie, tworząc tym samym trwałe złącze. Z pomocą uchwytu spawalniczego doprowadzany jest gaz osłonowy, który ochrania roztopiony metal przed ewentualnym oddziaływaniem atmosfery, jak i ochładza uchwyt.
Zalety i wady spawania mig mag
Zalety:
- wysoka wydajność spawania (znacznie wyższa, aniżeli otulonymi elektrodami,
- metoda uniwersalna – można spawać różnorodne metale, jak i ich stopy we wszelkich pozycjach,
- możliwość zautomatyzowania i zmechanizowania metody,
- odpowiednia jakość spoin,
- relatywnie niskie koszty spawalniczych materiałów – łączne koszty są niższe o ok. 20 procent, aniżeli koszty spawania z użyciem elektrod otulonych.
Wady:
- spawanie MAG odznacza się większą skłonnością do powstawania porowatości i przyklejeń spoin,
- relatywnie wysokie koszty zakupu niezbędnego wyposażenia i urządzeń,
- jakość spoin w sporym stopniu zależna będzie od umiejętności konkretnego spawacza.
Spawarka MIG MAG – jaką wybrać?
Obecnie na rynku dostępna jest spora ilość różnych typów spawarek MIG MAG. Wybierając właściwy typ urządzenia dla siebie trzeba zastanowić się nad paroma kwestiami, aby móc dokonać odpowiedniego wyboru. Na takie same elementy trzeba będzie zwrócić również uwagę dlatego, aby kupić dobre urządzenie, o odpowiednich parametrach, które zapewni efektywną i przyjemną pracę.
My zaś szczerze polecamy sprzęt nieco porządniejszy, a są to spawarki:
- Sherman ARC 200 C do 950 zł –
- Dedra Desti 203P do 1200 zł –
- Magnum Viper 205A do 700 zł –
- Magnum Snake 200PS do 650 zł –
Podczas zakupu spawarki MIG MAG powinno się zwrócić uwagę na kilka istotnych parametrów, które opiszemy poniżej. Każde powyższe urządzenie to spawarka inwertorowa idealna do domu czy do podstawowych prac konstrukcyjnych na budowie.
Zakres prądu spawania
To najważniejszy parametr, który określa jakie możliwości ma migomat. Pozwala na określenie maksymalnej grubości materiału do zespawania. Przyjmuje się, iż na każdy milimetr materiału spawanego wymaga się prądu o natężeniu 30-40 A. Jeśli zatem chcemy kupić półautomaty do domowego warsztatu, gdzie spawać będziemy elementy mające grubość 3-4 mm, to wystarczy nam urządzenie z mocą ok. 140-160 A.
Zasilanie MIG MAG
Główne urządzenia można podzielić na te, które zasilane są z sieci 220V albo z sieci 3-fazowej 3x400V. Podział ten pokrywa się również z zastosowaniem urządzeń. Urządzenia, które używają amatorzy zasilane są zwykle z sieci 230V, zaś te stosowane przez profesjonalistów z sieci 3×400.
Cykl pracy urządzenia
Jest to również bardzo istotny parametr, który wiąże się z zakresem dostępnej mocy MIG MAG. Niemniej jednak często pomija się ten parametr, a to on w sporym stopniu wyznacza nam możliwości danego urządzenia. Cyklem pracy możemy określić ile procent czasu z 10 minut możemy bez przerw, ciągiem, spawać z użyciem prądu o wybranym natężeniu. Na przykład 170A dla 35% cyklu oznaczać będzie, że prądem mającym natężenie 170A możemy spawać bez żadnej przerwy przez około 3,5 minuty, zaś następne 6,5 minuty urządzenie będzie musiało stygnąć.
Budowa urządzenia, jak i układ do podawania drutu
Spawarki MIG MAG najczęściej są kompaktowymi urządzeniami, w wypadku urządzeń używanych do prac zaawansowanych dostępne są również urządzenia mające wydzielony podajnik. Jest to przydatne rozwiązanie podczas prac na większych konstrukcjach, gdzie ciągłe przemieszczanie całości urządzenia byłoby nieco problematyczne, zaś spawacz musi mieć swobodę ruchów.
Poza samym wydzieleniem podajnika, drugą niezwykle istotną kwestią będzie sam układ podający, a dokładniej zaś ilość rolek doprowadzających drut. W urządzeniach na ogół odstępne są dwa różne układy – układy 4-rolkowe, jak i 2-rolkowe. Układy 4-rolkowe pozwalają na znacznie precyzyjniejsze podawanie, bez ewentualnego poślizgu drutu, umożliwiają również zastosowanie dłuższych spawalniczych uchwytów.
Jaki gaz do migomatu wybrać?
Gazy osłonowe do spawania migomatem zostały wskazane w normie DIN EN 439. W normie tej wymieniono wszelkie gazy osłonowe używane podczas spawania i cięcia elektrycznym łukiem.
Osłonowe gazy używane do spawania metodą MIG MAG można podzielić na:
- gazy aktywne (tlenek azotu, azot, tlen, wodór, dwutlenek węgla),
- gazy obojętne (hel, argon).
Czy można spawać MIG bez gazu?
Istnieją dwie metody spawania MIG. Pierwsza z nich uwzględnia spawanie w osłonie gazu, druga zaś spawanie z użyciem specjalnego druta mającego otulinę na wierzchu (wtedy nie jest konieczne używanie gazu). Podczas spawania MIG MAG z otuliną konieczne jest usuwanie otuliny. W przypadku spawania w osłonie gazu nie ma takiej potrzeby, gdyż ładny spaw nie wymaga dodatkowej pracy. Jeśli chcemy zespawać ze sobą grubsze materiały, konieczne jest zastosowanie grubszego drutu, aby otrzymać mocny spaw. Jeżeli użyjemy druta z otuliną, to będzie on zbyt gruby, aby umieścić go w pancerzu. W przypadku spawania MIG MAT bez osłony gazowej konieczne będzie użycie specjalnie do tego celu przeznaczonego drutu.
Ile kosztuje spawanie MIG MAG?
Koszty spawania MIG MAG uzależnione są od wielkości, jak i stopnia zaawansowania zamówienia klienta. Większość firm chcąc zagwarantować swoim klientom cenę odpowiednią do zamówienia, stosuje indywidualne cenniki za usługi uwzględniające spawanie.
Spawanie migomatem – jak to robić?
Poniżej prezentujemy wideo z polskim komentarzem, w którym mamy przedstawione krok po kroku jak przebiega spawanie migomatem. O co trzeba zadbać i jak do tego podchodzić. Jeśli chciałbyś się dowiedzieć na czym polega spawanie aluminium migomatem to zapraszamy do innego artykułu.
Gazy i druty – tabele doboru
| Gaz | Metoda | Materiał | Charakterystyka |
|---|---|---|---|
| CO₂ (100%) | MAG 135 | stal konstrukcyjna | najtańszy, głębokie wtopienie, duży rozprysk |
| Ar 82% + CO₂ 18% | MAG 135 | stal konstrukcyjna | uniwersalny wybór warsztatowy, mały rozprysk |
| Ar 98% + CO₂ 2% | MAG 135 | stal nierdzewna | ładne lico, minimalne utlenianie |
| Argon 100% | MIG 131 | aluminium, miedź | gaz obojętny, konieczny przy metalach nieżelaznych |
| bez gazu | FCAW | stal, prace na zewnątrz | drut proszkowy samoosłonowy, odporny na wiatr |
| Grubość blachy | Średnica drutu | Napięcie | Prąd orientacyjnie |
|---|---|---|---|
| 0,8-1 mm | 0,6-0,8 mm | ok. 16-18 V | ok. 40-70 A |
| 2 mm | 0,8 mm | ok. 18-20 V | ok. 80-120 A |
| 4 mm | 0,8-1,0 mm | ok. 21-24 V | ok. 140-180 A |
| 6 mm i więcej | 1,0-1,2 mm | ok. 25-28 V | ok. 200 A i więcej |
Prawidłowe ustawienie poznaje się po dźwięku: równomierne, gęste skwierczenie przypominające smażenie oznacza dobrze dobrane parametry. Trzaskanie i przerwy w łuku wskazują na zbyt małą prędkość drutu lub za niskie napięcie, a rozprysk i „pluskanie” – na zbyt wysokie napięcie względem prędkości podawania.
Najczęstsze problemy i ich przyczyny
| Objaw | Przyczyna | Co zrobić |
|---|---|---|
| Duży rozprysk | zbyt wysokie napięcie, gaz CO₂, brudny materiał | obniżyć napięcie, zmienić gaz na mieszankę, oczyścić powierzchnię |
| Drut przypala się do końcówki prądowej | zbyt mała prędkość podawania, zużyta końcówka | zwiększyć prędkość, wymienić końcówkę prądową |
| Porowata spoina | brak lub za mały przepływ gazu, przeciąg, rdza | sprawdzić butlę i reduktor, osłonić stanowisko, oczyścić materiał |
| Brak wtopienia | za niski prąd, zbyt szybkie prowadzenie palnika | zwiększyć parametry, zwolnić posuw |
| Przepalenia cienkiej blachy | za wysokie parametry, ciągły ścieg | obniżyć prąd, spawać przerywanie, punktowo |
| Nierówne podawanie drutu | zużyta prowadnica, zły docisk rolek, zagięty wąż | wymienić spiralę, wyregulować docisk, wyprostować przewód |
Różnica leży w gazie osłonowym: MIG (numer 131) wykorzystuje gaz obojętny, najczęściej argon, a MAG (135) gaz aktywny, czyli dwutlenek węgla lub mieszankę argonu z CO₂. MAG stosuje się do stali konstrukcyjnych, MIG do aluminium i metali nieżelaznych. Sam sprzęt jest niemal identyczny – zmienia się butla, drut i ustawienia.
Do stali konstrukcyjnej najbardziej uniwersalna jest mieszanka 82% argonu i 18% CO₂: daje mały rozprysk i ładne lico. Czysty CO₂ jest tańszy i głębiej wtapia, ale mocno pryska. Do stali nierdzewnej stosuje się mieszankę z 2% CO₂, a do aluminium czysty argon. Mieszanek z CO₂ nie wolno używać do metali nieżelaznych.
Tak, przy użyciu drutu proszkowego samoosłonowego, w którym topnik wytwarza osłonę podczas spalania. To rozwiązanie sprawdza się przy pracach na zewnątrz i przy wietrze, gdzie osłona gazowa byłaby zdmuchiwana. Spoina jest jednak mniej estetyczna, powstaje żużel do usunięcia, a metoda dotyczy stali, nie aluminium.
Orientacyjnie: blacha 1 mm to drut 0,6-0,8 mm i napięcie 16-18 V, blacha 2 mm – 18-20 V, 4 mm – 21-24 V, a od 6 mm 25-28 V przy drucie 1,0-1,2 mm. Najlepszym wskaźnikiem jest dźwięk: równomierne, gęste skwierczenie oznacza dobre parametry, trzaskanie – za małą prędkość drutu, a rozprysk – zbyt wysokie napięcie.
Najczęściej przez zbyt wysokie napięcie w stosunku do prędkości podawania drutu, stosowanie czystego CO₂ zamiast mieszanki albo spawanie na zanieczyszczonym materiale – rdza, farba i olej zawsze powodują rozprysk. Warto też sprawdzić zużycie końcówki prądowej i stan prowadnicy drutu.
Standardem jest drut pełny G3Si1, znany też jako SG2, w średnicach 0,6-1,2 mm; do stali nierdzewnej stosuje się druty o składzie odpowiadającym gatunkowi materiału, na przykład 308LSi do stali 304. Do prac bez gazu wybiera się druty proszkowe samoosłonowe. Średnicę dobiera się do grubości materiału i możliwości spawarki.
Stawka warsztatowa to orientacyjnie 80-180 zł za roboczogodzinę, a proste prace bywają rozliczane od 100 zł. Sam migomat do użytku domowego kosztuje od około 800-1 500 zł, sprzęt półprofesjonalny 2 000-4 000 zł. Do tego dochodzi butla z gazem, drut i materiały eksploatacyjne, jak końcówki prądowe i dysze.
Tak, to najłatwiejsza w opanowaniu metoda: drut podaje się automatycznie, więc spawacz skupia się na prowadzeniu palnika i utrzymaniu odległości. Pierwsze poprawne spoiny udaje się wykonać zwykle po kilku godzinach ćwiczeń na złomowej blasze. Trudniejsze pozostaje spawanie cienkich blach, gdzie łatwo o przepalenia.
To procent czasu, przez jaki urządzenie może pracować z danym prądem w cyklu dziesięciominutowym, mierzony przy temperaturze 40°C. Cykl 60% przy 160 A oznacza sześć minut spawania i cztery minuty przerwy na chłodzenie. Przekraczanie tej wartości powoduje zadziałanie zabezpieczenia termicznego, a z czasem uszkodzenie sprzętu.
Przeczytaj również
- Spawanie mosiądzu – na czym polega, jakie są rodzaje i ile kosztuje
- Spawanie plastiku – na czym polega, spawarka, ile kosztuje
- Spawanie TIG – na czym polega? Ile kosztuje?
Więcej na ten temat w dziale Spawanie i spawalnictwo.