Jakie są rodzaje stali?

Według World Steel Association istnieje ponad 3500 różnych gatunków stali , które posiadają unikalne właściwości fizyczne, chemiczne i środowiskowe. Zasadniczo stal składa się z żelaza i węgla, chociaż to ilość węgla, a także poziom zanieczyszczeń i dodatkowe pierwiastki stopowe określają właściwości każdego gatunku stali. Zawartość węgla w stali może wynosić od 0,1% do 1,5%, ale najczęściej stosowane gatunki stali zawierają tylko 0,1% -0,25% węgla. Pierwiastki takie jak mangan , fosfor i siarka znajdują się we wszystkich jej gatunkach , ale podczas gdy mangan zapewnia korzystne efekty, fosfor i siarka są szkodliwe dla wytrzymałości i trwałości stali. Różne rodzaje stali są produkowane zgodnie z właściwościami wymaganymi do ich zastosowania, a różne systemy klasyfikacji są stosowane do rozróżniania stali na podstawie tych właściwości.

Jak dzielimy stal?

Stal można ogólnie podzielić na cztery grupy na podstawie ich składu chemicznego

• węglowe
• stopowe
• nierdzewne
• narzędziowe

Jakie mamy główne rodzaje stali?

Stale węglowe

• Węglowe zawierają śladowe ilości pierwiastków stopowych i stanowią 90% całkowitej produkcji stali. Stale węglowe można dalej podzielić na trzy grupy w zależności od zawartości węgla:

Stale stopowe

• Zawierają elementy stopowe (np. mangan, krzem, nikiel, tytan, miedź, chrom i aluminium) w różnych proporcjach w celu manipulowania właściwościami stali, takimi jak jej hartowność, odporność na korozję, wytrzymałość, odkształcalność, spawalność lub ciągliwość. Zastosowania stali stopowej obejmują rurociągi, części samochodowe, transformatory, agregaty prądotwórcze i silniki elektryczne.

Stale nierdzewne

• Zwykle zawierają między 10-20% chromu jako główny pierwiastek stopowy i są cenione za wysoką odporność na korozję. Przy ponad 11% chromu stal jest około 200 razy bardziej odporna na korozję, niż stal miękka. Dzielimy ją na trzy grupy na podstawie ich struktury krystalicznej:

Stale łagodne

• o niskiej zawartości węgla zawierają do 0,3% węgla
• średniowęglowe zawierają 0,3-0,6% węgla
• wysokowęglowe zawierają ponad 0,6% węgla

Stale austenityczne

• Niemagnetyczne nie poddają się obróbce cieplnej i ogólnie zawierają 18% chromu, 8% niklu i mniej niż 0,8% węgla. Stale austenityczne stanowią największą część światowego rynku stali nierdzewnych i są często stosowane w urządzeniach do przetwarzania żywności, sprzęcie kuchennym i rurociągach.

Stale ferrytyczne

• Zawierają śladowe ilości niklu, 12-17% chromu, mniej niż 0,1% węgla, wraz z innymi pierwiastkami stopowymi, takimi jak molibden, aluminium lub tytan. Te stale magnetyczne nie mogą być utwardzane przez obróbkę cieplną, ale można je wzmocnić przez obróbkę na zimno.

Stale martenzytyczne

• Zawierają 11-17% chromu, mniej niż 0,4% niklu i do 1,2% węgla. Te stale magnetyczne i obrabialne stosujemy w nożach, narzędziach skrawających, a także w sprzęcie dentystycznym i chirurgicznym.

Stale narzędziowe

• Zawierają wolfram , molibden, kobalt i wanad w różnych ilościach. W celu zwiększenia odporności na ciepło i trwałości, co czyni je idealnymi do urządzeń do cięcia i wiercenia.

Rodzaje stali ze względu na ich kształt i zastosowanie

Produkty długie / rurkowe Obejmują pręty i pręty, szyny, druty, kątowniki, rury oraz kształty i sekcje. Produkty te są powszechnie stosujemy w branży motoryzacyjnej i budowlanej.Produkty płaskie Obejmują płyty, arkusze, cewki i paski. Materiały stosujemy głównie w częściach samochodowych, urządzeniach, opakowaniach, przemyśle stoczniowym i budownictwie. Inne produkty obejmują zawory, złączki i kołnierze i są głównie stosowane jako materiały na rury.

---

Przeczytaj również

• Piec do wytwarzania stali jak działa? Jakie piece znamy?
• Metale szlachetne – co to takiego i ich rodzaje
• Jak dobrać rynny metalowe?

Więcej na ten temat w dziale Stal.